Một buổi đạp xe quanh làng Văn Lâm

Đạp xe quanh làng Văn Lâm là việc nhà mình hay rủ khách làm vào buổi sáng thứ hai của chuyến đi, khi đã quen đường. Vòng này dài khoảng 12 km, đường bằng phẳng, đạp chậm mất chừng 3 giờ kể cả lúc dừng chơi: bờ ruộng, làng thêu, chùa Bích Động và quán chè ven sông.

Chuẩn bị trước khi đạp xe quanh làng Văn Lâm

Bạn lấy xe đạp ở hiên, nhà mình có xe gắn ghế trẻ em cho các bé dưới 6 tuổi. Xe đạp miễn phí cho khách lưu trú; kiểm tra phanh và lốp trước khi đi, có bơm tay ở góc hiên.

Mang theo nước, mũ, kem chống nắng và một ít tiền lẻ. Mùa hè nên đi từ 6:30 để về trước 10:00; mùa đông thì đi lúc 8:00 cho nắng lên ấm.

Chặng 1: bờ ruộng và làng thêu Văn Lâm

Từ cổng nhà rẽ trái ra bờ ruộng, đạp chừng 10 phút là tới làng thêu Văn Lâm. Các cô trong làng vẫn thêu tay tranh, khăn, túi; bạn có thể ngồi xem và mua vài món nhỏ làm quà.

Nghề thêu ren ở Văn Lâm có từ lâu đời. Một bức tranh thêu tay nhỏ có khi mất cả tuần, nên giá cao hơn hàng thêu máy bày ở bến thuyền. Hỏi các cô cách phân biệt thêu tay và thêu máy: mặt sau tranh thêu tay thường có những mối chỉ nhỏ, không đều tăm tắp.

Chặng 2: chùa Bích Động

Đi tiếp theo đường ven núi khoảng 3 km là tới chùa Bích Động, ngôi chùa ba tầng tựa vào vách đá. Chùa gồm chùa Hạ dưới chân núi, chùa Trung trong hang và chùa Thượng trên sườn núi; được dựng từ đầu thế kỷ 18 và từ lâu được gọi là "Nam thiên đệ nhị động". Đọc thêm về lịch sử chùa ở trang chùa Bích Động trên Wikipedia.

Bậc đá lên chùa khá dốc, nhớ mang theo nước. Gửi xe đạp ở bãi dưới chân chùa, ăn mặc kín đáo khi vào chùa. Từ chùa Thượng nhìn xuống, cánh đồng và những ngọn núi nhấp nhô giống một bức tranh thủy mặc.

Chặng 3: quán chè ven sông Ngô Đồng

Đường về, bạn ghé quán chè ven sông Ngô Đồng ngồi nghỉ. Mùa hè có chè đỗ đen, nước sấu đá; mùa đông có bát chè con ong nóng và ngô luộc. Ngồi đây nhìn thuyền chở khách về bến, bạn sẽ thấy nhịp chậm của làng quê Tam Cốc.

Rồi đạp theo bờ ruộng phía sau làng để về kịp mâm cơm tối, hoặc bữa trưa nếu bạn đi từ sáng sớm. Hạnh vẽ sẵn bản đồ này trên tờ giấy để ở hiên, bạn cứ lấy một tờ.

Đạp xe quanh làng Văn Lâm theo mùa

Mùa lúa mới cấy, tháng 2 đến tháng 3, ruộng nước soi bóng núi, đường bờ hơi trơn sau mưa phùn. Mùa lúa chín cuối tháng 5, đầu tháng 6, đồng vàng hai bên đường, đẹp nhất nhưng cũng đông nhất. Mùa đông vắng, se lạnh, đạp xe không đổ mồ hôi.

Ngày mưa to, đừng đi đường bờ ruộng vì đất lún. Đi theo đường bê tông trong làng, ghé làng thêu rồi quay về; phần chùa Bích Động để hôm khác.

Những gì bạn sẽ gặp trên đường

Đạp xe quanh làng Văn Lâm, bạn sẽ đi qua những ngôi nhà mái ngói có sân gạch phơi thóc, ao rau muống, đàn vịt lội ruộng và những gốc gạo già ở đầu xóm. Buổi sáng, người làng đi chợ, trẻ con đạp xe tới trường, các bà ngồi trước hiên thêu tranh.

Gần chân núi có những đoạn đường đất chạy sát vách đá vôi, rêu phủ xanh, mát cả mùa hè. Thỉnh thoảng bạn sẽ thấy dê núi đứng vắt vẻo trên những mỏm đá cao; đây là con vật quen thuộc của vùng núi đá Ninh Bình.

Nếu gặp đám cưới hay đám giỗ trong làng, có thể bạn sẽ được mời vào uống chén nước. Cứ vui vẻ nhận lời hoặc cảm ơn rồi đi tiếp, không ai phật lòng.

Đi cùng trẻ nhỏ

Vòng 12 km khá dài với các bé tự đạp. Nhà mình hay gợi ý vòng ngắn khoảng 5 km: ra bờ ruộng, ghé làng thêu, ra quán chè ven sông rồi về. Bé dưới 6 tuổi ngồi ghế sau xe bố mẹ, đội mũ bảo hiểm nhỏ có sẵn ở hiên.

An toàn khi đạp xe quanh làng Văn Lâm

Đường làng có xe máy và xe chở khách du lịch, nhất là đoạn gần bến thuyền. Đi bên phải, đi một hàng khi có xe ngược chiều, và bấm chuông khi vượt người đi bộ. Trời tối thì đừng đi đường bờ ruộng: không có đèn, dễ trượt xuống ruộng.

Nếu xe hỏng giữa đường, nhắn Zalo cho nhà mình, bố Hạnh sẽ chạy xe máy ra đón. Mang theo điện thoại đã sạc đầy và lưu sẵn số Zalo của nhà trước khi đi.

Sau khi đạp xe quanh làng Văn Lâm

Về tới nhà, rửa chân ở vòi nước cạnh hiên, ngâm mình ở hồ bơi nhỏ hoặc nằm võng trong vườn. Nhiều khách đạp xe quanh làng Văn Lâm buổi sáng rồi chiều đi thuyền Tam Cốc, tối leo lên sàn gỗ ăn mâm cơm quê: một ngày đủ cả đồng, núi và sông. Xem thêm các hoạt động khác ở trang trải nghiệm ở Mây Lúa, hoặc lịch trình hai ngày trong cẩm nang điểm đến.

Mượn xe đạp quanh làng Văn Lâm

Để đạp xe quanh làng Văn Lâm, nhà mình có 10 xe đạp có giỏ và 2 xe gắn ghế trẻ em, dùng miễn phí, lấy ở hiên. Hạnh vẽ sẵn bản đồ đạp xe quanh làng Văn Lâm, qua làng thêu, chùa Bích Động và bến thuyền. Mùa đạp xe quanh làng Văn Lâm sướng nhất là tháng 11–12, sáng có sương mỏng, trưa nắng nhẹ. Hằng ngày lúc 16:30, người nhà cũng rủ khách đạp xe quanh làng Văn Lâm ngắm hoàng hôn.

Bài viết trên web mẫu Sổ Lưu Trú; homestay và nhân vật là minh họa.